Coñecer a nosa biodiversidade local é esencial: non podemos protexer o que non sabemos que existe. Moitas veces conservar non require grandes accións, senón simplemente non alterar o que xa funciona e respectar o ritmo da natureza.
O coñecemento sempre axuda e permite tomar mellores decisión. A natureza é un patrimonio común que debería unirnos.
As especies endémicas teñen un valor especial. A presenza da saramaganta no noso Concello, con unha grande poboación na Área de descanso do Valín é un exemplo: unha especie única que só pode vivir en lugares ben conservados. Atopala aquí é un indicador da boa saúde ambiental e un motivo máis para apreciar o territorio que compartimos. Que apareza no noso Concello non é só unha curiosidade, é un indicador de que aínda quedan espazos que conservan a súa calidade ambiental. E iso dalle un valor engadido ao Concello, un motivo máis para sentir orgullo polo territorio que habitamos.
Porque a biodiversidade non é algo distante: é parte de quen somos e do lugar onde vivimos. Coidala é, simplemente, coidarnos tamén a nós.
En canto ao seu estado de conservación e situación legal, debemos indicar que está incluída no Catálogo Galego de Especies Amenazadas baixo o epígrafe de Vulnerable, polo que está prohibida a súa captura e non poden ser modificados os hábitats nos cales vive. Do mesmo xeito, forma parte das especies protexidas pola Directiva Hábitats (92/43/CEE), que pide ás administración que garantan a protección dos lugares onde vive.
Pero todos e cada un de nós tamén somos responsables da súa conservación, de maneira que debemos respetar o seu entorno cando vaiamos á fonte, evitando deixar lixo, non empregar alí productos químicos, non remover troncos ou pedras, e sobre todo, se as atopamos (non é tan doado), non capturalas nin molestalas. Son totalmente inofensivas, polo que si as vemos na fonte, podemos coller auga como ata agora tranquilamente, e simplemente, deixalas vivir para que sigan compartindo ese hábitat e espazo con nós durante o máximo tempo posible.
Agradecementos especiais a Martiño Cabana Otero: biólogo galego especializado en herpetoloxía, centrado no estudo e conservación de anfibios e réptiles en Galicia. Forma parte do grupo GIBE da Universidade da Coruña e participa en atlas e proxectos sobre distribución e estado das especies. Investigou especies clave como Pelobates cultripes e Chioglossa lusitanica, e combina o traballo científico cunha forte actividade divulgativa para promover a protección da herpetofauna galega. E a Rafael Vázquez Graña por aportarme estas impresionantes fotos da saramaganta (as miñas non tiñan a calidade suficiente para apreciar a beleza desta especie). Rafael Vázquez Graña é un naturalista e herpetólogo galego que leva anos traballando no estudo de anfibios e réptiles, especialmente en Galicia. Ten publicado varios rexistros interesantes —como casos de melanismo en lagartos e serpes— en revistas especializadas e boletíns herpetolóxicos. Colabora con proxectos de conservación, actividades de campo e iniciativas divulgativas, sendo unha figura activa na herpetoloxía galega.
Adxunto PDF presentado no Concello, para protexer o seu hábitat e poder seguir disfrutando da súa presenza con nós.
Escrito para a protección de Chioglossa lusitanica na Area de descando o Valín (PDF).
