As xoaniñas son pequenos escaravellos de cores vivas —vermellas, laranxas ou amarelas con puntiños negros— que serven como sinal de advertencia para os seus depredadores. Aínda que adoita virnos á cabeza a coñecida xoaniña de sete puntos (Coccinella septempunctata), existen máis de 6.000 especies en todo o mundo e arredor de 120 na Península Ibérica.
Pasan por unha metamorfose completa: ovo, larva, pupa e adulto. Tanto as larvas como os adultos son grandes depredadores de pulgóns e cochinillas, polo que teñen un papel esencial no control biolóxico natural. Viven en pradeiras, sebes, cultivos e xardíns, onde atopan alimento e refuxio.
Aínda que moitas especies non están formalmente avaliadas, detectouse un declive nas poboacións autóctonas en varias rexións. As principais causas son:
• Competencia con especies invasoras, especialmente coa xoaniña asiática (Harmonia axyridis).
• Uso intensivo de praguicidas.
• Perda de hábitat e simplificación da paisaxe agrícola.
• Efectos do cambio climático.
Favorecer sebes, marxes e vexetación natural en campos e xardíns, reducir o uso de insecticidas e participar en programas de ciencia cidadá son accións clave para protexer estes valiosos aliados da biodiversidade.
En Ribadeo, ata o momento, levamos observadas e rexistradas en Observation.org 7 especies: